Kademeli emeklilik bekleyen milyonlarca çalışanın gözü yaş ve prim şartlarında. EMADDER'in önerdiği geçiş modelinde kadınlar için 43, erkekler için 45 yaştan başlayan emeklilik koşulları bulunuyor. Peki 2000, 2001, 2005 ve 2008 sigorta girişliler kaç yaşında emekli olabilecek?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan çalışanlar, sigorta başlangıç tarihlerine göre yeni bir emeklilik sistemi oluşturulmasını talep ediyor. Özellikle 9 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar, mevcut yaş koşullarının yeniden değerlendirilmesini isterken, kademeli emeklilik için hazırlanan alternatif tablolar da yoğun ilgi görüyor. Emeklilikte Adalet Derneği tarafından gündeme getirilen model, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşının ve prim gününün belirli aralıklarla artırılmasını esas alıyor.
Kademeli Emeklilikte Kadın ve Erkeklerin Yaş Şartları
EMADDER'in talep ettiği geçiş modelinde, 1999 sonrası sigortalılar için emeklilik koşullarının başlangıç yılına göre farklılaştırılması öneriliyor. Örneğin 2000 yılında sigortalı olan bir kadın için 43 yaş, erkek için 45 yaş koşulu talep edilirken, 2005 yılında işe başlayanlar için bu sınırlar kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaşa yükseliyor. Öneride prim gün sayısı da sigorta başlangıç yılına göre kademeli olarak artıyor.
Yıllara Göre Kademeli Emeklilik Tablosu
Aşağıdaki rakamlar EMADDER'in talep modelidir. Yürürlükteki SGK emeklilik şartları değildir.
|
Sigorta başlangıcı |
Kadın yaş |
Erkek yaş |
Prim günü |
|---|---|---|---|
|
09.09.1999–2000 |
43 |
45 |
6.400 |
|
2001 |
44 |
46 |
6.475 |
|
2002 |
45 |
47 |
6.550 |
|
2003 |
46 |
48 |
6.625 |
|
2004 |
47 |
49 |
6.700 |
|
2005 |
48 |
50 |
6.775 |
|
2006 |
49 |
51 |
6.850 |
|
2007 |
50 |
52 |
6.925 |
|
2008 |
51 |
53 |
7.000 |
Tabloya göre 2000 yılında sigortalı olanlarla 2008 yılında sigortalı olanlar arasında emeklilik yaşı ve prim günü bakımından kademeli bir geçiş oluşturulması hedefleniyor. Bununla birlikte bu tablo henüz kanunlaşmış değil. Dolayısıyla çalışanların mevcut emeklilik hakları ve yükümlülükleri bu rakamlara göre hesaplanmıyor.
2000 Yılında Sigortalı olanlar kaç yaşında emekli olacak?
Önerilen modele göre 2000 yılında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşında emekli olabilmesi talep ediliyor. Her iki grup için 6 bin 400 prim günü şartı öngörülüyor. Ancak bu koşulların uygulanabilmesi, yeni bir yasal düzenleme yapılmasına bağlı.
2005 Sigorta girişliler için hangi şartlar isteniyor?
2005 yılında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar için hazırlanan öneride kadınların 48, erkeklerin 50 yaşında emekli olabilmesi hedefleniyor. Bu sigortalılar için talep edilen prim gün sayısı ise 6 bin 775 olarak belirtiliyor.
2008 Sigorta Girişi olanlar İiçin Emeklilik hesabı
EMADDER'in önerisinde 2008 yılı sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş şartı yer alıyor. Prim gün sayısının ise 7 bin olarak uygulanması isteniyor. Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, 2008 yılındaki sigorta başlangıç tarihinin mevcut mevzuat açısından farklı sonuçlar doğurabilmesi. Özellikle 30 Nisan 2008 öncesi ve sonrası sigorta başlangıçlarında farklı emeklilik kuralları söz konusu olabiliyor.
Kısmi Emeklilik için...
Önerilen geçiş modelinde yalnızca normal emeklilik değil, kısmi emeklilik koşulları da ele alınıyor. Derneğin talep tablosunda kısmi emeklilik için kadınlarda 52, erkeklerde 54 yaş ve 4 bin 500 prim günü şartı bulunuyor. 2009 ve sonrasında sigortalı olanlar için ise kadınlarda 53, erkeklerde 55 yaş ve 7 bin 200 prim günü içeren bir model öneriliyor. Bu rakamlar da mevcut mevzuatın yerine geçmiş koşullar değil, öneri niteliği taşıyor.
Mevcut SGK Emeklilik Şartları değişti mi?
Kademeli emeklilik tartışmalarına rağmen mevcut SGK mevzuatında yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesinin yürürlüğe girdiği doğrulanmış değil. Mevcut sistemde emeklilik şartları; ilk sigortalılık tarihi, sigortalılık statüsü, prim gün sayısı ve ilgili mevzuata göre belirleniyor. Örneğin 8 Eylül 1999 sonrasından 30 Nisan 2008'e kadar ilk kez 4A kapsamında sigortalı olanlarda normal emeklilik için genel olarak kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7 bin prim günü şartı bulunuyor. Alternatif emeklilik koşulları ise kişinin sigortalılık durumuna göre değişebiliyor.
Son kararı kim verecek?
Çalışanların talep ettiği emeklilik yaşlarının ve prim koşullarının hayata geçirilebilmesi için TBMM'de yeni bir kanun kabul edilmesi gerekiyor. Bu nedenle derneklerin hazırladığı tablolar, siyasi partilerin sunduğu teklifler ve uzmanların tarih tahminleri kesinleşmiş emeklilik koşulları olarak değerlendirilmemeli. Kademeli emeklilik bekleyenler açısından belirleyici gelişme, Meclis'te kabul edilecek olası bir düzenlemenin kapsamı ve yürürlük tarihi olacak.
