KayseriGünaydın - Tansiyon, kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncı ifade ediyor. Ölçüm sırasında iki farklı değer ortaya çıkıyor: büyük tansiyon (sistolik) ve küçük tansiyon (diyastolik). Bu iki değerin birlikte değerlendirilmesi, yüksek tansiyonun erken fark edilmesi açısından önem taşıyor.
Sağlık Bakanlığı kaynaklarında 120/80 mmHg civarı değerler uygun tansiyon için referans olarak gösterilirken, güncel klinik sınıflandırmalarda 120 mmHg'nin altındaki sistolik ve 80 mmHg'nin altındaki diyastolik değerler normal kabul ediliyor.
Büyük tansiyon nedir?
Büyük tansiyon, kalbin kasılarak kanı damarlara pompaladığı sırada oluşan basıncı gösterir. Tansiyon ölçümünde ilk yazılan sayıdır.
Örneğin 120/80 mmHg şeklindeki bir ölçümde 120, büyük tansiyondur.
Büyük tansiyonun sürekli yüksek seyretmesi hipertansiyon açısından önemli bir işaret olabilir. Ancak tek bir ölçüm üzerinden hipertansiyon tanısı konulmaz; tekrarlayan ölçümler ve doktor değerlendirmesi gerekir.
Küçük tansiyon nedir?
Küçük tansiyon, kalbin iki atım arasındaki gevşeme döneminde damarlar üzerindeki basıncı ifade eder. Ölçümde ikinci sırada yer alan değerdir.
Örneğin 120/80 mmHg değerinde 80, küçük tansiyondur.
Küçük tansiyonun uzun süre yüksek olması da kalp-damar sistemi açısından dikkate alınması gereken bir durumdur.
Tansiyon kaç olmalı?
Yetişkinlerde kullanılan güncel sınıflandırmalardan birine göre genel tablo şöyle:
Tansiyon değeri - Genel değerlendirme
120/80 altında - Normal
120-129 / 80'in altında - Yükselmiş
130-139 veya 80-89 - Yüksek tansiyon
140 veya üzeri / 90 veya üzeri - Hipertansiyon
180/120 mmHg üzeri - Çok yüksek
Bu sınıflandırmada büyük veya küçük tansiyondan herhangi birinin yüksek olması değerlendirmeyi etkileyebilir.
120/80 tansiyon normal mi?
120/80 mmHg, toplumda sıklıkla "normal tansiyon" olarak bilinen ve sağlıklı yetişkinlerde referans alınan değerlerden biridir. Ancak kişinin yaşı, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve ölçüm koşulları da değerlendirmede önem taşır.
Tansiyon neden yükselir?
Tansiyon değerleri gün içerisinde çeşitli nedenlerle değişebilir. Stres, fazla tuz tüketimi, fazla kilo, hareketsiz yaşam, sigara ve alkol kullanımı tansiyon yüksekliği riskini artırabilir. Böbrek hastalıkları, bazı hormonal sorunlar ve bazı ilaçlar da tansiyon üzerinde etkili olabilir.
Özellikle hipertansiyonun çoğu kişide belirgin bir şikâyete yol açmadan ilerleyebilmesi nedeniyle düzenli ölçüm önem taşıyor.
Tansiyon doğru nasıl ölçülür?
Evde tansiyon ölçerken doğru sonuç almak için ölçüm öncesinde en az 5 dakika dinlenmek, ölçüm sırasında konuşmamak ve kolu kalp hizasında desteklemek gerekiyor. Ölçümden önceki 30 dakika içerisinde egzersiz, kafein ve sigara kullanımından kaçınılması da öneriliyor.
Yüksek çıkan tek bir ölçüm ise tek başına hipertansiyon anlamına gelmez. Ölçümün uygun koşullarda tekrarlanması ve sonuçların doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.
180/120 tansiyon tehlikeli mi?
Tansiyonun 180/120 mmHg'nin üzerine çıkması ciddi derecede yüksek kabul edilir. Böyle bir ölçüm tekrarlandığında özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, güçsüzlük veya uyuşma, görme değişikliği ya da konuşma bozukluğu gibi belirtiler varsa acil tıbbi yardım alınması gerekir.
